Çinko oksit nano parçacıkların fotokatalitik aktivitesinde morfolojinin etkisinin araştırılması - Tokgöz, Veli; Erkoç, Ertuğrul; Bursa Teknik Üniversitesi Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı; Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Bursa, 2024)
Günümüzde çevre kirliliği insan yaşamı için büyük bir tehdit haline gelmiştir. Kentsel gelişmeler, nüfus artışı ve büyüyen endüstriler nedeniyle çevre kirliliğinin kontrol altına alınması zorunludur. Tarım ilaçları, gübreler, boyalar, pigmentler vb. gibi zehirli maddelerin aşırı kullanımı ve bunların uygunsuz arıtılması ve su kütlelerine boşaltılması, doğal su kaynaklarının kirlenmesinde temel sebeplerdendir. Bu kirleticilerin biyolojik olarak parçalanması ya çok yavaş ya da geleneksel metotlar çoğunlukla etkisiz olduğundan ve çevreye verilen zarar önlenemezse ciddi bir ekolojik sorun ile karşı karşıya kalınmaktadır. Genel olarak hem sudaki hem de havadaki kirleticilerin giderimi için çeşitli prosesler bulunmaktadır. Kirleticilerin analizinde ileri oksidasyon proseslerinden heterojen fotokataliz başarılı bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Endüstriyel atıksulardaki organik kirleticilerin yarı iletken oksitleri yoluyla fotokatalitik saflaştırılması, kendine özgü ve mükemmel fizikokimyasal özelliklerinden dolayı çevre kirliliklerinin kontrol altına alınmasında büyük bir potansiyel olarak görülmektedir. ZnO parçacıklarının optik ve elektronik özellikleri, boyutları ve morfolojileri değiştirilerek modüle edilebilir. Bu malzemenin elektronik, katalizörler ve optik cihazlar gibi çeşitli alanlarda; yüzey akustik dalga filtreleri, fotonik kristaller, fotokataliz, fotodedektörler, ışık yayan diyotlar, gaz sensörleri, optik modülatör dalga kılavuzları, güneş pilleri, transistör, piezoelektrik jeneratör ve fotokatalizörde çeşitli uygulamaları vardır. Bu gibi alanlarda kullanılan ZnO reaksiyon alanının büyütülmesi için tanecik yapısının küçültülmesi gerekmektedir. Özellikle tekstil bazlı atık sulardaki organiz bileşikler ve boyar maddelerin parçalanabilmesi için çinko oksit nanoparçacıklara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla üretilen çeşitli morfolojilerdeki çinko oksit nano parçacıkların veriminin araştırılması gerekmektedir. Bu çalışmada, etanol çinko oksit nano parçacık katalizörle UV ışığa maruz bırakılarak reaksiyon gerçekleştirilmiştir. Bu reaksiyon sonucu oluşan ürünlerin dağılımına çinko oksit nano parçacık katalizörün morfolojisinin etkisi araştırılmıştır. Kurulan deney sisteminde reaktör olarak UV ışık geçirgenliği yüksek feb tüp kullanılarak işlemler oda sıcaklığında gerçekleştirilmiştir. Böylelikle reaksiyonda yüzey alanı arttırılarak reaktör üretim maliyetleri ve üretim esnasında ısıtma için harcanan enerji maliyetleri düşürülmüştür. Günümüzde üretilen kimyasalların yeşil dönüşüm etkisiyle üretim aşamasında karbon ayak izinin azaltılması hedeflenirken, yapmış olduğumuz çalışmada üretim girdilerini düşürmeye çalışırken bir yandan da çevre kirliliğinin azaltılması hedeflenmiştir.
Tez (Yüksek Lisans) -Bursa Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,2025
Kaynakça 48-49 sayfa
Keywords: Nano parçacık; Fotokatalitik