Menengiç bitki ekstresi takviyeli kitosan esaslı antibakteriyel kompozit film üretim ve karakterizasyonu - Gümeci, Ali Kaan
Gıdalarda mikrobiyolojik ve kimyasal bozulmaların önlenmesi, gıda tazeliğinin korunması, gıdaların güvenli bir şekilde tüketiciye ulaşımı, ürün dayanıklılığını artırması ve stoklama açısından da tüketicilere kullanım kolaylığı sağlaması sebebiyle gıda ambalajları gıda endüstrisinde önemli bir yere sahiptir. Son yıllarda kentsel katı atık üretimindeki ciddi artış, nüfusun artması ve petrol esaslı sentetik ambalajların geri dönüştürülmesindeki zorluklardan kaynaklanmaktadır. Petrol esaslı plastiklerin geri dönüşümündeki zorlukların temelinde polimerik reçine çeşitliliği ve ayrıştırılmasındaki problemler yer almaktadır. Bu durumun hem ekosisteme, hem de insan sağlığına olumsuz etkileri söz konusudur. Bu sebeple, petrokimyasal kaynak kullanımının ve çevre kirliliğinin azaltılması amacıyla gıda ambalajlarında geri dönüştürülebilen, biyolojik olarak bozunabilen, çevre ve doğa dostu ürünlerin üretilmesinde yenilenebilir kaynakların kullanımı giderek artmakta olup bu ihtiyaca yönelik çeşitli çalışmalar da gerçekleştirilmektedir. Yenilenebilir kaynakların başında gelen ve biyopolimer bir malzeme olan kitosan, biyolojik olarak parçalanabilirliği, film oluşturma kabiliyeti ve toksik olmaması nedeniyle sürdürülebilir malzemelerin geliştirilmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışma kapsamında menengiç (Pistacia terebinthus) bitki ekstresi kullanılarak antibakteriyel özelliğe sahip kitosan esaslı filmlerin üretimi gerçekleştirilmiştir. Menengiç genellikle Akdeniz Bölgesi ve Asya'da yaygın bir yayılış göstermekte olup birden fazla biyolojik aktivite özelliğine sahip doğal bir malzemedir. Menengiç sitotoksik, antienflamatuar, antimikrobiyal, antioksidan ve aktiviteleri nedeniyle araştırmacıların ilgisini çekmekte olup, bilimsel çalışmalarda kullanılmaktadır. Antimikrobiyal önemli aktiviteleri sebebiyle çalışma kapsamında kullanılan menengiç meyveleri halkalı değirmen içerisinde toz forma getirilip, saf su ile eksenel değirmen içerisinde öğütme işlemine tabi tutulmuştur. Süzme işlemlerinin ardından menengiç ekstresi elde edilerek kitosan esaslı filmlerin üretiminde kullanılmıştır. Hazırlanan menengiç ekstresi %3-6 oranlarında kullanılmış olup kitosan esaslı filmlerin üretimi döküm yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Üretimi tamamlanan kitosan esaslı filmlere yönelik film kalınlık ölçümü, nem tayini, şişme, çözünürlük testleri ve optik mikroskop yardımıyla içyapı incelemeleri gerçekleştirilmiştir. Filmlerin mekanik özellikleri incelenmiştir. Ayrıca hazırlanan filmlerin antibakteriyel aktivite özellikleri Gram pozitif bir bakteri olan Staphylococcus aureus ve Gram negatif bir bakteri olan Escherichia coli'e karşı incelenmiştir.