Algılanan ebeveyn kabul-reddi ve saldırganlık arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü - Yalçin, Asiye; Akgün, Serap; Bursa Teknik Üniversitesi Psikoloji Ana Bilim Dalı; Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Bursa, 2024)
Mevcut çalışma Ebeveyn Kabul-Reddi Kuramı temelinde tasarlanmıştır. Kuram, ebeveynlerinden yeterince kabul, sevgi, ilgi, destek, onay görmeyen ihmal, aşağılama, düşmanlık içeren davranışlara maruz kalan çocukların kendilerini kabul edilmiş değil reddedilmiş algıladıklarını vurgulamaktadır. Ayrıca, çocukken ebeveynleri tarafından reddedilen kişilerin duygusal dengesizlik, düşmanlık, saldırganlık gibi sorunlar yaşama olasılığının daha yüksek olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda mevcut çalışmanın amacı, çocuklukta anneden ve babadan algılanan ebeveyn reddinin genç yetişkinlikteki duygu düzenleme güçlüğü ve saldırganlıkla ilişkisini incelemektir. Bursa Teknik Üniversitesi Etik Kurulu'ndan araştırmanın yürütülebilmesi için gerekli etik kurul izni alınmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-30 yaş aralığında, 211'i kadın, 195'i erkek olmak üzere toplam 406 genç yetişkin oluşturmuştur. Katılımcıların yaş, cinsiyet, meslek, eğitim düzeyi, anne ve babalarının eğitim düzeyi gibi bilgileri Demografik Bilgi Formu ile alınmıştır. Anneden algılanan ret ve babadan algılanan ret Ebeveyn Kabul-Reddi Ölçeği-Yetişkin Kısa Formu (EKRÖ-K) ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların duygu düzenleme güçlüğü düzeylerini belirleyebilmek amacıyla Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) ve saldırganlık düzeylerini değerlendirmek için Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği (BPSÖ) kullanılmıştır. Araştırma verileri, çalışmaya katılmak için gönüllü olan genç yetişkinlerden bir kısmına yüz yüze, bir kısmına internet ortamında olmak üzere belirtilen ölçekler uygulanarak toplanmıştır. Bulgular cinsiyet açısından incelendiğinde, kadınların erkeklere kıyasla anne ret algısı ve duygu düzenleme güçlüğü puanları daha yüksek bulunmuştur. Erkeklerin ise kadınlara kıyasla saldırganlık puanları daha yüksek bulunmuştur. Araştırmanın temel amacı doğrultusunda algılanan anne ret ve algılanan baba ret değişkenlerinin duygu düzenleme güçlüğü aracılığı ile saldırganlığı yordadığını öneren bir model test edilmiştir. Saldırganlık açısından cinsiyetler arasında fark olması nedeni ile cinsiyet değişkeni modele yordayıcı değişken olarak dahil edilmiştir. Bulgular, duygu düzenleme güçlüğünün anneden algılanan ret ile saldırganlık arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynadığını, babadan algılanan ret ile saldırganlık arasındaki ilişkide ise tam aracı rol oynadığını göstermiştir. Babadan algılanan ret arttıkça duygu düzenleme güçlüğü artmış, duygu düzenleme güçlüğü arttıkça da saldırganlık düzeyi artmıştır. Anneden algılanan ret ise hem direkt olarak hem de duygu düzenleme güçlüğü aracılığı ile saldırganlığı pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordamıştır. Araştırmanın bulguları, Rohner'in Ebeveyn Kabul-Reddi kuramını desteklemiştir.
Tez (Yüksek Lisans) -Bursa Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,2024
Kaynakça : 69-81 sayfa
Keywords: Saldırganlık