Antibiyotikler ve metabolitlerin kentsel bir atıksu arıtma tesisinin arıtma çamurunda varlığı ve dağılımı - Özkaymak, Gülayşe; Uyanık, Sinan; Bursa Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı; Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Bursa, 2024)
Antibiyotikler, antibiyotik direncine sebep olan ve çevresel ortamlarda son yıllarda sıklıkla rastlanan önemli kirleticilerdir. AAT'lerin sahip olduğu konvensiyonel arıtım sistemleri, bu kirleticilerin giderimi için büyük ölçüde yetersiz kalmaktadır. Arıtım sonrası alıcı ortamlara deşarj edilen çıkış suyu ve toprak iyileştirme amaçlı kullanılan arıtma çamurları, antibiyotikler ve metabolitlerin çevresel ortamlara geçerek besin zincirine katılmasında önemli bir rol oynamakadır. Antibiyotiklerin AAT'lerde çamura ya da suya geçme eğilimleri sahip oldukları suda çözünürlük SÇ ve logKow değerlerine bağlıdır. Çamura adsorbe olması beklenen antibiyotikler logKow değeri nispeten büyük olan AZM, CLA, ERY, ROX ve CLI'dır. Bu antibiyotiklerin çamurdaki varlığı, konsantrasyonları bölgenin antibiyotik tüketim alışkanlıkları ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışma kapsamında; kentsel nitelikte olan Konya AAT'nin çamur hattının ön çöktürme, son çöktürme, anaerobik çamur çürütücü girişi, anaerobik çürütücü çıkışı ve dekantör çamuru olmak üzere beş farklı noktasından çamur numuneleri alınarak AAT'lerde sıklıkla rastlanan antibiyotikler ve metabolitlerin varlığı araştırılmıştır. Numuneler 1 yıl boyunca aylık olarak toplanmış, laboratuvarda elenip kurutularak ektraksiyonu gerçekleştirilmiş ve LC-MS/MS ile antibiyotik ve metabolit konsantrasyonları ölçülmüştür. Çalışma boyunca en yüksek konsantrasyonlar genellikle kış aylarında ve ön çöktürme ünitesinde tespit edilmiştir. En baskın antibiyotik grubu genel olarak düşük SÇ değerine sahip makrolidlerdir. Bunu sülfonamidler ve tetrasiklinler takip etmektedir. AZM, 749,71 ng/g (kuru ağırlık)'a varan konsantrasyonla en sık tespit edilen antibiyotik türüdür. Bunu 33,9 ng/g (kuru ağırlık), 26,67 ng/g (kuru ağırlık) ve 18,5 ng/g (kuru ağırlık)'a varan konsantrasyonlar ile sırasıyla DO, CIP ve TE takip etmektedir. Kış, sonbahar, ilkbahar ve yaz ayları için baskın antibiyotik türleri sırasıyla, AZM (ortalama 114,5 ± 250,3 ng/g), MET (ortalama 2 ± 4,9 ng/g), SMT (ortalama 1,8 ± 1,6 ng/g) ve OFX (ortalama 1,8 ± 1,1 ng/g)'dir. Bulunan konsantrasyonlar genel olarak literatürde daha önce yapılmış çalışmalar ile uyumlu olup, çamur ünitelerinde antibiyotik ve metabolitlerin varlığına işaret etmektedir. Bu bulgulara göre çamurda birikme eğilimi olan antibiyotik ve metabolitlerin sonuçlarla uyumlu şekilde çamur ünitelerinde biriktiği, tüketim alışkanlıkları ve bileşiklerin kimyasal özelliklerinin, bileşiklerin çamurdakı varlığını etkilediği sonucuna varılabilir. Bu bulgular antibiyotik ve metabloitlerin çevresel ortamlardaki konsantrasyonuna dair yapılacak ulusal ve uluslararası ölçekteki yasal düzenlemelere ışık tutmaktadır.
Tez (Yüksel Lisans ) -Bursa Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,2024
Kaynakça : 92-105 sayfa
Keywords: Antibiyotik; Metabolit