Ambalajlı içme suyu örneklerinde ağır metal analizi ve risk değerlendirmesi - Tolunay, Pelin
Son yıllarda dünya çapında önemli bir gündem maddesi haline gelen küresel ısınmaya paralel olarak, doğal kaynak rezervlerinin miktarı ve yeterliliği de tartışılmaya başlanmıştır. Meydana gelen iklim değişikleri su kaynaklarını önemli oranda etkilemekte, hızlı nüfus artışı beraberinde su talebinde artış getirmektedir. Su, yenilenebilir bir kaynak olmasına rağmen, bölgesel ölçekte tükenebilir bir kaynaktır. Nüfus artışı ve ekonomik kalkınma su tüketimini artırmıştır. Bu çalışma kapsamında 43 farklı ambalajlı içme suyu örneği üzerinde 16 farklı ağır metalin analiz işlemi gerçekleştirilmiş olup elde edilen veriler ışığında risk değerlendirmesi yapılmıştır. Analizi yapılan ambalajlı içme suyu örneklerinde en çok tespit edilen ağır metal türleri Baryum (Ba), Kurşun (Pb) ve Stronsiyum (Sr)'dur. Tespit edilen en yüksek ağır metal konsantrasyon değerleri Ba, Pb ve Sr için sırasıyla 366,08, 0,80, 6,01 ppb seviyelerindedir. USEPA Risk Değerlendirme Rehberi (RAGS) metodolojisi kullanılarak analizi gerçekleştirilen ambalajlı içme suyu örneklerinde maruz kalma dozu ve kanser riski belirlemesi işlemleri yapılmıştır. Ambalajlı içme suyunun içilmesi yoluyla maruz kalma dozu Ba, Pb ve Sr için ayrı ayrı olarak hesaplanmış ve 0,004, 0,029 ve 0,0012 μg/kg/gün olarak bulunmuştur. Kanser eğimi faktörü değerleri Entegre Risk Bilgi Sistemi'nde yalnızca Cd, Cr ve Pb için mevcut olduğundan CR değeri Pb metali için hesaplanmıştır. Genel olarak bir milyonda 1 (10-6)'den büyük CR değeri USEPA tarafından önemli kabul edilir. Sonuçlar, Pb'un ambalajlı içme sularında yetişkinler için 10-6'yı aşan kanserojen indeks aralıkları sergilediğini göstermektedir. Bu ambalajlı içme suyu tüketmenin Pb seviyesine göre kanserojen risk oluşturduğunu göstermektedir. Bu nedenle, insan sağlığını korumak için uygun kontrol tedbirlerinin alınması gerekmektedir.