Yerel aktörlerin zenofobi olgusuna yaklaşımları üzerine nitel bir inceleme: Bursa örneği - Çalık, Mehmet
Çeşitli sebeplere bağlı olarak bazen hızlanan bazen de yavaşlayan göç hareketleri insanlık tarihi kadar eski bir olgu olup, tarihin hiçbir döneminde ortadan kalkmamıştır. Günümüz dünyasında da insan mobilizasyonunun en fazla yaşandığı dönemlerin birinden geçtiğimiz ortadadır. Hızla artan bu göç hareketleri sonucunda yabancılar görünür hale gelmekte, yerli halk tarafından hoşnutsuzca karşılanabilmektedir. Günümüzde zenofobi, ırkçılık ve islamafobi gibi kavramların giderek daha çok gündeme gelmesi yaşanan göçlerin hissedilir etkisi sebebiyledir. 2010 yılında Tunus'ta başlayan "Arap Baharı" nın, 2011 yılında Suriye'ye sıçraması ile bilikte Türkiye, Suriyeli sığınmacılara karşı açık kapı politikası uygulamış ve bunun bir sonucu olarak milyonlarca Suriyeli Türkiye' ye göç etmiştir. 2011 yılından itibaren yaşanan yoğun göç sürecine hazırlıksız yakalanan Türkiye, süreç içerisinde göçmenlerin yerleştirilmesi, istihdamı, entegrasyonu, eğitim ve sağlık hizmetleri gibi alanlarda çeşitli aksaklıklar yaşamıştır. Zenofobi, kişinin veya bir topluluğun yabancılara, yabancı kültürlere veya yabancıların varlığına karşı duyduğu korku, nefret, düşmanlık veya aşağılama gibi duyguları ifade eden bir terimdir. Normalde kişinin yabancıdan tedirgin olması veya korku duyması bireysel bir durumken, günümüzde normalleştirilip, toplumun geneline yayılan bir olguya dönüştürülmektedir. Bu ise yabancıya ön yargılı davranmaya ve en ufak bir aksaklıkta günah keçisi ilan edilmelerine sebebiyet vermektedir. Araştırmanın amacı, nüfusunun %5,06' sı Suriyeli göçmen olan Bursa İlinde zenofobi olgusunun durumunu analiz etmektir. Çalışmanın kavramsal bölümünü, zenofobi olgusu ile ilgili temel kavramlar ve kuramlar, kültürel çeşitlilik barındıran toplumlarda ortaya çıkan temel siyasi yaklaşımlar ile Dünya, Türkiye ve Bursa'nın göç tarihi oluşturmaktadır. Çalışma nitel araştırma deseninde olup, fenemolojik yaklaşımın benimsendiği bir durum çalışmasıdır. Verilerin toplamasında yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini Bursa İlinde Yıldırım, Osmangazi ve Nilüfer İlçelerinde görev yapan okul müdürü, imam ve muhtarlardan, her bir meslek gurubundan 10'ar katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılar amaçlı örneklem yöntemi çerçevesinde, Suriyeli göçmen yoğunluğu ile zenofobi olgusunun ilişkisini analiz edebilme adına, Suriyeli göçmenlerin çok yoğun olduğu, az olduğu ve hiç olmadığı bölgelerden belirlenmiştir. Araştırma biçimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, Suriyeli göçmenlerle ilgili gelecek endişesi taşındığı, toplumda biz ve öteki kavramı oluşarak Suriyeli göçmenlere mesafeli yaklaşıldığı, toplumun medyaya ve politikacılara güvenmediği ve bu grupların siyasi yönelimlerine göre söylem oluşturdukları, Suriyeli göçmenlere yönelik yasal mevzuatta eksiklikler olduğu, var olan mevzuatında yeterince uygulanmadığı, Suriyeli göçmenler iş gücüne destek olsalar da ülkemizin ekonomisine külfet oldukları, Suriyeli göçmenlerin çok yoğun olduğu bölgelerde, yaşanan sorunlar nedeniyle göçmenlere bakış açısının olumsuz olduğu, Suriyeli göçmen nüfusun hiç olmadığı bölgelerdeki katılımcıların medya dilinden ve siyasi söylemlerden beslendikleri, Suriyeli göçmen entegrasyonun gerçekleştiği ve şikâyetin en az olduğu bölgelerin Suriyeli göçmen nüfusun en az olduğu bölgeler olduğu görülmüştür.