Mikroalg kaynaklı özütlerin potansiyel biyopestisit aktivitelerinin incelenmesi - Erçetin, Vesile Esra; Yılmaz, Mete; Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (Bursa, 2025)
Bitki hastalıkları, tarımda ürün verimi ve kalitesini ciddi şekilde olumsuz etkileyen önemli sorunlardan biridir. Bu hastalıklarla mücadelede yaygın olarak kullanılan sentetik kimyasallar, yalnızca hedef organizmalara değil, aynı zamanda çevreye ve diğer canlılara da zarar verebilmektedir. Bu olumsuzluklar, çevre dostu ve sürdürülebilir alternatifler arayışını artırmış, biyopestisitlerin önemini ön plana çıkarmıştır. Mikroalgler hem tarımsal ürünlerin korunması hem de geliştirilmesi açısından önemli bir potansiyel sunmaktadır. Mikroalgler, ıslah, yapraktan uygulama ve tohum hazırlama gibi farklı tarımsal uygulamalarda kullanılmakta ve çeşitli biyopestisit etkisi gösteren metabolitler üretmektedir. Bu çalışmada, Bursa Teknik Üniversitesi Alg ve Siyanobakteri Kültür Koleksiyonunda (AQUAMEB) bulunan 32 mikroalg suşu kullanılmıştır. Suşlar tatlı su, deniz ve yüksek tuzluluk içeren ortamlardan izole edilmiştir. Küçük ölçekli üretimlerin ardından hasat edilen mikroalgler liyofilize edilerek kurutulmuş ve farklı çözücüler (metanol, etanol, aseton, DMSO, hekzan ve metanol:su) ile çeşitli ekstraksiyon yöntemleri (soxhlet, prob sonikasyon, ultrasonik banyo ve cam boncuk) kullanılarak ekstrakt edilmiştir. Bu ekstraktların antimikrobiyal etkileri, bakteri ve mantarlar üzerinde agar disk difüzyon, agar kuyu difüzyon ve minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) yöntemleriyle test edilmiştir. Sonuçlar, polar çözücülerle hazırlanan ekstraktların gram-negatif bakterilere karşı daha etkili olduğunu göstermiştir. Özellikle metanol ve metanol-su çözücüleriyle hazırlanan ekstraktlar, Escherichia coli üzerinde güçlü inhibitör aktivite göstermiş ve MİK değerleri 0,625 mg/mL'nin altında tespit edilmiştir. Salmonella typhimurium testlerinde ise 25 mm'ye kadar zon çapı gözlenmiş, Chlorophyta AQUAMEB-59 ve Scenedesmus sp. AQUAMEB-57 türlerinden elde edilen ekstraktların bu bakteri üzerinde en etkili olduğu belirlenmiştir. Ancak, gram-pozitif bakteriler ve mantarlar üzerinde sınırlı bir etkinlik gözlenmiştir. Agar difüzyon ve MİK yöntemleriyle elde edilen bulgular birbiriyle tutarlıdır. Sonuç olarak, mikroalglerin antimikrobiyal ajan ve biyopestisit olarak kullanılma potansiyeli güçlü bir şekilde desteklenmektedir. Mikroalgler, tarım sektöründe antimikrobiyal direnç gelişimini azaltarak daha sağlıklı ve uzun vadede etkili çözümler sunabilir. Ayrıca, kimyasal kalıntı bırakmadan doğada kolayca parçalanabildikleri için çevresel etkileri de minimuma indirir. Ancak, bu türlerin geniş ölçekli uygulamalarda etkili ve yaygın bir şekilde kullanılabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Tez (Doktora) -Bursa Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,2025
Kaynakça : 79-85 sayfa
Keywords: Biyopestisit; Mikroalg