Su kaynakları yöntemi: Somali'nin Shabelle bölgesindeki kuraklık ve taşkınlar üzerinde bir örnek olay incelemesi - Abdullahi, Ali Abdi
Su kaynaklarının yönetimi, özellikle iklim değişkenliğine karşı yüksek düzeyde kırılganlık sergileyen bölgelerde, küresel ölçekte giderek artan bir önem kazanmaktadır. Günümüzde iklim değişikliğinin etkileri, yalnızca doğal sistemlerde değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik yapılarda da kendini hissettirmekte ve bu durum, daha sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımlarını zorunlu hale getirmektedir. Mevsimsel yağışlar ve Shabelle Nehri'ne bağımlı olan Somali'nin Shabelle bölgeleri, tarım, hayvancılık ve temel insani ihtiyaçlar bağlamında kuraklık ve sel felaketlerine karşı savunmasız bir durumdadır. Ancak bu kırılganlık, bölge halkının dayanıklılığını artıracak, kaynakların verimli kullanımını teşvik edecek ve kriz dönemlerinde etkili çözümler geliştirilmesine öncülük edecek bir fırsata da dönüştürülebilir. Bu çalışma, Jowhar, Afgooye, Awdhigle ve Balcad ilçelerine odaklanarak, bölgedeki kuraklık ve taşkınların etkilerini ayrıntılı bir şekilde analiz etmektedir. Çalışma, kuraklık ve sel olaylarının zaman içerisindeki şiddet ve etkilerini değerlendirmek amacıyla, anket analizleri ile geçmiş yağış verilerinden elde edilen Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SYİ) zamansal eğilimlerini harmanlayan karma bir yöntem benimsemiştir. Bu kapsamda kullanılan üç anketten ilki, araştırmacı tarafından hazırlanmış olup bölge halkının demografik yapısı, taşkınlar, kuraklıklar ve genel olarak su yönetimine ilişkin algısını ölçmeyi amaçlamaktadır. İkinci anket, literatürden titizlikle seçilmiş bir soru envanteri şeklinde hazırlanmış ve su yönetimiyle ilgili öncelikli konuları ele almıştır. Üçüncü anket ise, son yıllarda popülerlik kazanan yapay zeka tabanlı ChatGPT uygulamasının, Shabelle bölgesinde meydana gelen taşkınlar ve kuraklıkların ele alınmasında dikkate alınması gereken hususları kapsamaktadır. Elde edilen üç anket verisi ve SYİ eğilim analizi ışığında bölgenin su kaynakları ile karşılaşılan afetler hakkında kapsamlı değerlendirmeler yapılmıştır. Analiz sonuçları, özellikle 2000 yılından itibaren kuraklık olaylarının hem sıklığında hem de şiddetinde artış olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, su kıtlığının derinleşmesi, tarımsal verimliliğin azalması ve gıda güvensizliği gibi ciddi sorunları beraberinde getirmektedir. Ancak, bu zorluklar, yerel halkın dayanıklılığını artıracak, topluluk katılımını teşvik edecek ve inovatif teknolojilerin kullanımıyla sorunlara çözüm üretilecek bir dönüm noktası olarak görülmelidir.