CAMELS Modeli Bileşenlerinin Bankaların Finansal Performansına Etkisinin İncelenmesi: Türkiye'de Faaliyet Gösteren Bankalarda Bir Uygulama - Arslan, Meltem; Tutkavul, Kadir; Bursa Teknik Üniversitesi İşletme Ana Bilim Dalı (Bursa, 2025)
Bir ülkenin finansal sisteminin temel taşlarını oluşturan bankalar ekonominin sağlıklı işleyişinde kritik bir role sahiptir. Bankacılık sektöründe yaşanabilecek olumsuzluklar finansal sistemin yanı sıra ülke ekonomisi üzerinde de ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle küreselleşme ve serbestleşme süreçleriyle artan rekabet, riskler ve olası krizler bankacılık sektörünün denetimini ve performans ölçümünü daha da gerekli hale getirmiştir. Bankaların düzenli performans analizleri hem bireysel kurumların hem de genel olarak finansal sistemin sürdürülebilirliği için büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda araştırma iki temel amaç üzerine odaklanmaktadır. Araştırmanın birinci temel amacı Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren ticari ve katılım bankalarının 2014-2023 yılları arasındaki 10 yıllık performanslarını CAMELS modeli ile bireysel ve grup bazlı, sermaye yapısı ve ölçek büyüklüğüne göre karşılaştırmalı bir şekilde analiz etmektir. İkinci temel amacı ise CAMELS modelini oluşturan bileşenlerin analize dâhil bankaların finansal performansı üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmaktır. Bu amaçla ilk aşamada CAMELS modelinin skorları elde edilmiştir. İkinci aşamada ise iki farklı regresyon modeli kurulmuştur. Bu modellerde bağımlı değişkenler olarak ROA (Aktif Kârlılığı) ve ROE (Öz sermaye Kârlılığı) oranları, bağımsız değişkenler olarak sermaye yeterliliği (C), aktif kalitesi (A), yönetim kalitesi (M), kârlılık (E), likidite (L) ve duyarlılık (S) oranları kullanılmıştır. Elde edilen panel veriler STATA 12 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ticari bankaların sermaye yeterliliği ve aktif kalitesi, katılım bankalarının ise likidite ve piyasa riskine karşı duyarlılık bileşenleri açısından daha iyi performansa sahip olduğu görülmüştür. Kârlılık ve yönetim kalitesi açısından ise her iki banka grubunun da iyi durumda olduğu tespit edilmiştir. Sermaye yapısı bakımından yabancı sermayeli banka gruplarının kamu sermayeli banka grupları ve özel sermayeli banka gruplarına göre daha iyi finansal performansa sahip oldukları, aktif büyüklüğü açısından ise küçük ölçekli banka (KÖB) grubunun büyük ölçekli banka (BÖB) grubuna göre daha yüksek CAMELS değerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Panel veri regresyon analizi sonuçlarında ise aktif karlılık (ROA) ile sermaye yeterliliği, kârlılık ve piyasa riskine karşı duyarlılık bileşenleri arasında anlamlı ilişki olduğu, aktif kalitesi, yönetim kalitesi ve likidite bileşenleri arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir. Öz sermaye karlılığı (ROE) ile sermaye yeterliliği, kârlılık ve likidite bileşenleri arasında anlamlı ilişki olduğu, aktif kalitesi, yönetim kalitesi ve duyarlılık bileşenleri arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir.
Tez (Yüksek Lisans) -Bursa Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,2025
Kaynakça : 86-95 sayfa
Keywords: Bankacılık; CAMELS modeli