İzin sahalarının zamansal olarak karbon birikimine olan etkisi: Orhaneli örneği - Yaşar, İlyas; Kadıoğulları, Ali İhsan; Bursa Teknik Üniversitesi Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı (Bursa, 2025)
Bu yüksek lisans tezi, madencilik faaliyetlerinin orman ekosistemlerindeki karbon depolama üzerindeki etkilerini zamansal bir perspektiften değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Orman ekosistemleri, atmosferdeki karbondioksiti (CO₂) tutarak küresel karbon döngüsüne katkı sağlayan en önemli doğal yutaklardan biridir. Ancak, madencilik gibi insan faaliyetleri, orman alanlarının azalmasına ve dolayısıyla karbon depolama kapasitesinin düşmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında Orhaneli Orman İşletme Müdürlüğü sınırları içerisindeki izinli maden sahaları 2008 ve 2017 yıllarına ait orman amenajman planları ve insansız hava aracı (İHA) tabanlı uzaktan algılama teknikleri kullanılarak karbon depolama miktarındaki değişimler belirlenmiştir. Araştırma bulguları, madencilik faaliyetlerinin etkisi altında olan orman ekosistemlerinde karbon depolama kapasitesinde farklılaşmalar meydana geldiğini ortaya koymaktadır. Yapılan analizlere göre, beş orman işletme şefliğinin toplam karbon depolama miktarı 2008 yılında 8.671.615 ton iken, 2017 yılında 9.362.177 tona yükselmiştir. Bu artış, dokuz yıllık süreçte 690.562 tonluk bir karbon depolama kapasitesi artışına işaret etmektedir. Ancak, bu genel artışa rağmen maden sahalarının bulunduğu bölgelerde karbon depolama miktarında azalmalar gözlemlenmiştir. Özellikle, madencilik faaliyetlerinin yoğun olduğu alanlarda karbon depolama kayıpları tespit edilmiş ve bu durum, izin sahalarındaki arazi kullanım değişimlerinin orman ekosistemleri üzerindeki etkisini açıkça ortaya koymuştur. Çalışmada kullanılan İHA tabanlı görüntüleme teknikleri, madencilik sahalarının genişleme süreçlerinin detaylı olarak izlenmesine ve bu sahaların karbon depolama üzerindeki etkilerinin mekânsal olarak haritalandırılmasına olanak sağlamıştır. Yapılan analizler, toplam arazi büyüklüğünde herhangi bir değişiklik olmamasına rağmen (1.733,4 hektar) karbon stoklarında belirgin bir azalma meydana geldiğini ortaya koymuştur. 2008 yılında toplam karbon miktarı 51.709 ton olarak hesaplanmışken, 2017 yılı itibarıyla bu değer 42.406 tona düşmüştür. İHA ile elde edilen veriler doğrultusunda, bu alanların maden sahası niteliğinde olması sebebiyle karbon depolama değeri 0 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgular, madencilik faaliyetlerine bağlı olarak meydana gelen arazi kullanım değişikliklerinin, karbon stokları üzerindeki olumsuz etkilerini açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Özellikle verimli ve bozuk orman alanlarının azalması, karbon stoklarının kaybına neden olmuş ve madencilik izin süreçlerinin orman ekosistemleri üzerindeki baskısını ortaya koymuştur. Bu bağlamda, çalışma, madencilik faaliyetlerinin yalnızca arazi yapısını değiştirmekle kalmayıp, karbon depolama süreçleri üzerinde uzun vadeli etkiler yarattığını göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, İnsansız Hava Araçları (İHA) kullanılarak madencilik faaliyetlerinin orman ekosistemlerindeki karbon depolama kapasitesi üzerindeki etkilerinin hassas bir şekilde belirlenebileceğini göstermiştir. İHA tabanlı uzaktan algılama yöntemleri, karbon stoklarının mekânsal ve zamansal değişimlerini doğru ve detaylı şekilde tespit etmede etkili bir araç olarak öne çıkmıştır.Çalışma, madencilik sahalarındaki arazi kullanım değişikliklerini haritalandırarak, bu alanların karbon depolama kapasitesi üzerindeki olumsuz etkilerini ortaya koymuştur.
Tez (Yüksek Lisans) -Bursa Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü,2025
Kaynakça : 83-89 sayfa
Keywords: Karbon; Maden